Issue: Agriculture

Global Food Crises


“ਅੰਨ ਬਚਾਓ—ਦੇਸ਼ ਦੀ ਖੁਰਾਕ ਸੁਰੱਖਿਆ ਬਚਾਓ!” 9 ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ਾਲੀ ਨੁਕਤੇ:

  1. “ਅੱਜ ਅੰਨ ਮੰਡੀਆਂ ਵਿੱਚ ਰੁਲਿਆ, ਕੱਲ੍ਹ ਦੇਸ਼ ਨੂੰ ਮਹਿੰਗਾ ਪਵੇਗਾ!” ਕਿਸਾਨ ਦੀ ਫ਼ਸਲ ਸਿਰਫ਼ ਉਸ ਦੀ ਕਮਾਈ ਨਹੀਂ, ਕਰੋੜਾਂ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਰੋਟੀ ਹੈ। ਸਮੇਂ ਸਿਰ ਖ਼ਰੀਦ, ਚੁਕਾਈ ਅਤੇ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਭੰਡਾਰਨ ਨੂੰ ਖੁਰਾਕ ਸੁਰੱਖਿਆ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਸ਼ਰਤ ਬਣਾਇਆ ਜਾਵੇ।
  2. “ਦੁਨੀਆ ਵਿੱਚ ਚੌਲਾਂ ਦੀ ਪੈਦਾਵਾਰ ਘਟਣ ਦਾ ਅਨੁਮਾਨ—ਅਸੀਂ ਆਪਣਾ ਦਾਣਾ ਕਿਉਂ ਗੁਆਈਏ?” FAO ਦੇ ਤਾਜ਼ਾ ਅਨੁਮਾਨ ਮੁਤਾਬਕ 2026–27 ਵਿੱਚ ਵਿਸ਼ਵ ਚੌਲ ਉਤਪਾਦਨ ਲਗਭਗ 552.5 ਮਿਲੀਅਨ ਟਨ, ਪਿਛਲੇ ਸੀਜ਼ਨ ਨਾਲੋਂ 2.4% ਘੱਟ ਰਹਿਣ ਦੀ ਸੰਭਾਵਨਾ ਹੈ। ਇਹ ਅਨੁਮਾਨ ਹੈ, ਪਰ ਤਿਆਰੀ ਹੁਣੇ ਕਰਨ ਦਾ ਸਪੱਸ਼ਟ ਕਾਰਨ ਹੈ। fao.org
  3. “ਮੌਸਮ ਦੀ ਚੇਤਾਵਨੀ ਆ ਗਈ—ਬਚਾਅ ਦੀ ਤਿਆਰੀ ਕਿੱਥੇ ਹੈ?” WMO ਦੀ 8 ਅਕਤੂਬਰ ਦੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਅਨੁਸਾਰ ਅਲ ਨੀਨੋ ਦਸੰਬਰ ਵਿੱਚ ਸਿਖਰ ’ਤੇ ਪਹੁੰਚ ਸਕਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਕਈ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਗਰਮੀ, ਸੋਕੇ ਤੇ ਹੜ੍ਹਾਂ ਦਾ ਜੋਖ਼ਮ ਵਧਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਪੰਜਾਬ ਲਈ ਖ਼ਾਸ ਗੜੇਮਾਰੀ ਦੀ ਪੱਕੀ ਭਵਿੱਖਬਾਣੀ ਕਰਨ ਦੀ ਥਾਂ ਮੌਸਮੀ ਚੇਤਾਵਨੀ, ਫ਼ਸਲ ਸੁਰੱਖਿਆ ਅਤੇ ਢੱਕੀਆਂ ਮੰਡੀਆਂ ਦੀ ਤਿਆਰੀ ਮੰਗੀਏ। wmo.int
  4. “ਜੰਗਾਂ ਸਮੁੰਦਰੀ ਰਸਤੇ ਰੋਕ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ—ਰੋਟੀ ਦੀ ਤਿਆਰੀ ਨਹੀਂ ਰੁਕਣੀ ਚਾਹੀਦੀ!” ਹਾਰਮੁਜ਼ ਅਤੇ ਕਾਲੇ ਸਾਗਰ ਦੀਆਂ ਰੁਕਾਵਟਾਂ ਨਾਲ ਊਰਜਾ, ਢੋਆ-ਢੁਆਈ ਅਤੇ ਖੁਰਾਕੀ ਵਸਤਾਂ ਉੱਤੇ ਦਬਾਅ ਦੀ ਚੇਤਾਵਨੀ ਸਾਹਮਣੇ ਆਈ ਹੈ। ਅਜਿਹੇ ਸਮੇਂ ਦੇਸੀ ਅੰਨ ਦੀ ਸੰਭਾਲ ਅਤੇ ਸਮੇਂ ਸਿਰ ਵੰਡ ਹੋਰ ਵੀ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ। reuters.com
  5. “ਪੁਰਾਣਾ ਅੰਨ ਨਹੀਂ ਨਿਕਲੇਗਾ ਤਾਂ ਨਵੀਂ ਫ਼ਸਲ ਕਿੱਥੇ ਜਾਵੇਗੀ?” 29 ਸਤੰਬਰ ਦੀ ਰਿਪੋਰਟ ਮੁਤਾਬਕ ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਲਗਭਗ 155 ਲੱਖ ਟਨ ਚੌਲ ਅਤੇ 116 ਲੱਖ ਟਨ ਕਣਕ ਦਾ ਸਟਾਕ ਸੀ—ਕੁੱਲ ਕਰੀਬ 271 ਲੱਖ ਟਨ। ਕੇਂਦਰ ਅਤੇ ਸੂਬਾ ਸਰਕਾਰ ਦੱਸਣ: ਰੋਜ਼ ਕਿੰਨਾ ਅੰਨ ਬਾਹਰ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ ਅਤੇ ਨਵੀਂ ਫ਼ਸਲ ਲਈ ਕਿੰਨੀ ਥਾਂ ਬਣ ਰਹੀ ਹੈ? newindianexpress.com
  6. “ਝੋਨੇ ਅਤੇ ਚੌਲ ਦਾ ਹਿਸਾਬ ਸਾਫ਼ ਹੋਵੇ—ਤਾਂ ਹੀ ਯੋਜਨਾ ਸਹੀ ਬਣੇਗੀ!” ਤੁਹਾਡੇ ਦਿੱਤੇ 180 ਲੱਖ ਟਨ ਝੋਨੇ ਦੇ ਅਨੁਮਾਨ ਨੂੰ ਆਧਾਰ ਮੰਨੀਏ ਤਾਂ ਲਗਭਗ ਦੋ-ਤਿਹਾਈ ਰਿਕਵਰੀ ਨਾਲ ਕਰੀਬ 120 ਲੱਖ ਟਨ ਚੌਲ ਬਣੇਗਾ। ਇਹ ਗਣਨਾ ਹੈ; ਖ਼ਰੀਦ ਦਾ ਟੀਚਾ, ਅਸਲ ਆਮਦ ਅਤੇ ਤਿਆਰ ਚੌਲ ਦੇ ਅੰਕੜੇ ਵੱਖਰੇ ਜਾਰੀ ਹੋਣੇ ਚਾਹੀਦੇ ਹਨ।
  7. “MSP ਦਾ ਐਲਾਨ ਕਾਫ਼ੀ ਨਹੀਂ—ਪੂਰਾ ਭਾਅ ਕਿਸਾਨ ਦੇ ਖਾਤੇ ਵਿੱਚ ਪਹੁੰਚੇ!” 2026–27 ਲਈ ਆਮ ਝੋਨੇ ਦਾ MSP ₹2,441 ਅਤੇ ਗ੍ਰੇਡ-A ਦਾ ₹2,461 ਪ੍ਰਤੀ ਕੁਇੰਟਲ ਹੈ। ਜੇ ਆਮ ਝੋਨਾ ₹2,200–₹2,300 ’ਤੇ ਵਿਕਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਘਾਟਾ ₹141–₹241 ਪ੍ਰਤੀ ਕੁਇੰਟਲ, ਅਰਥਾਤ 100 ਕੁਇੰਟਲ ’ਤੇ ₹14,100–₹24,100 ਬਣਦਾ ਹੈ। ਅਜਿਹੀ ਹਰ ਸ਼ਿਕਾਇਤ ਦੀ ਮੰਡੀਵਾਰ ਜਾਂਚ ਹੋਵੇ। PRMS
  8. “ਅੰਨ ਦਾ ਇੱਕ ਫ਼ੀਸਦੀ ਨੁਕਸਾਨ ਵੀ ਛੋਟੀ ਗੱਲ ਨਹੀਂ!” ਕੇਵਲ ਪੈਮਾਨਾ ਸਮਝੋ: 180 ਲੱਖ ਟਨ ਦਾ 1% = 1.8 ਲੱਖ ਟਨ। ਇਹ ਅਸਲ ਨੁਕਸਾਨ ਦਾ ਦਾਅਵਾ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਸਮੇਂ ਸਿਰ ਤਰਪਾਲਾਂ, ਸੁਕਾਈ, ਨਿਕਾਸੀ ਅਤੇ ਚੁਕਾਈ ਦੀ ਅਹਿਮੀਅਤ ਦੱਸਣ ਵਾਲੀ ਗਣਨਾ ਹੈ।
  9. “ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀ ਤੈਅ ਕਰੋ—ਕਿਸਾਨ ਨੂੰ ਦਫ਼ਤਰਾਂ ਦੇ ਚੱਕਰ ਨਾ ਲਵਾਓ!” ਮੰਗ ਸਪੱਸ਼ਟ ਹੋਵੇ: ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਖ਼ਰੀਦ ਅਤੇ ਚੁਕਾਈ ਦਾ ਜਨਤਕ ਹਿਸਾਬ, ਭੁਗਤਾਨ ਦੀ ਸਮਾਂ-ਸੀਮਾ, ਪੁਰਾਣੇ ਸਟਾਕ ਦੀ ਨਿਕਾਸੀ ਦਾ ਕੈਲੰਡਰ ਅਤੇ ਨੁਕਸਾਨ ਦੀ ਜਵਾਬਦੇਹੀ। ਦੇਸ਼ ਦੀ ਖੁਰਾਕ ਸੁਰੱਖਿਆ ਖੇਤ ਤੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਪਰ ਉਸ ਦੀ ਅਸਲ ਪਰਖ ਮੰਡੀ ਅਤੇ ਗੋਦਾਮ ਵਿੱਚ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।